Kliknij w zdjęcie by pobrać je z portalu Picassa w większej rozdzielczości.
Nazwa Miłomłyna ( mapa dojazdu ) pochodzi oczywiście od rzeczki i leżącego nad nią młyna wodnego. W XIII w Krzyżacy wybudowali tutaj strażnicę, a w XIV w zamek i młyn. Prawa miejskie otrzymał w 1335 r. Podczas wojny trzynastoletniej Miłomłyn na krótko trafił do Polski. W latach 1568 - 1587 był siedzibą ewangelickich biskupów pomezańskich :: Pomezania :: - kraina między lewym brzegiem Wisły a Nogatem, od j. Narie do Drwęcy. W XVII w. spustoszyli miasto Szwedzi a w 1710 r - dżuma. Gwałtowny rozwój nastąpił po wybudowaniu :: Kanału Elbląskiego :: i kolei z Ostródy do Elbląga ( po wojnie tory zagrabili Rosjanie ).
W Miłomłynie warto obejrzeć neogotycki Kościół Parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja, zbudowany w latach 1898-1901, z wykorzystaniem oryginalnej, północnej ściany kościoła z XIV. Budowla posiada dwie wieże. Na wyższej w górnej sześciobocznej części umieszczono zegar. Wewnątrz zwracają uwagę trzy rzeźby (Zmartwychwstanie, Ostatnia Wieczerza, Złożenie do Grobu) umieszczone w późnobarokowym ołtarzu głównym. Ręcznie rzeźbiona ambona z początków XVIII w. oraz gotycka kamienna chrzcielnica kończy zwiedzanie wnętrza. Na zewnątrz uwagę zwraca gotycka dzwonnica z XIV w. spełniająca niegdyś funkcje obronne. Dziś poprzez arkadowy łącznik połączona jest z resztą kościoła.
II wojna światowa zniszczyła miasto w 90 % , na dodatek tracąc prawa miejskie. Zachowały się fragmenty średniowiecznych murów miejskich z XIV - wieczną basztą narożną przy neogotyckim kościele. ( stary gotycki rozebrano w 1341 r. ) Młyn, niestety nie dotrwał do dzisiejszych czasów.
W Miłomłynie rozdziela się szlak kanału Elbląskiego. Patrząc z Iławy w prawo, przez śluzę do Ostródy, w lewo do Elbląga. Tu też jest punkt odniesienia "góry szlaku żeglownego". Wszystkie szlaki wodne biegnące do Miłomłyna mają kierunek "w górę", stosownie do tego zarządzenia oznakowana jest prawa i lewa strona szlaku wodnego. Obok śluzy w Miłomłynie, na trawniku umieszczono kamień pamiątkowy z wykutym napisem i portretem Jana Pawła II, przypominający o jego pobytach tutaj.