pojezierze iławskie > okolice Iławy > Dobrzyki

Aktualizacja 10.07.2011 r.
Kliknij w zdjęcie by pobrać je z portalu Picassa w większej rozdzielczości.

Wieś Dobrzyki ( niem.Weinsdorf ) ( mapa dojazdu ) założył w 1304 r. sołtys Wigand na przyznanym mu przez komtura Dzierzgonia obszarze 60 włók ( 1020 ha ). Z tego sołtysowi jako zasadźcy przypadło 100 ha wolnych od czynszu, a 68 ha kościołowi. Księgi czynszowe z lat 1410 r. wspominają o tym, że w Dobrzykach znajdowały się wtedy wiatraki i dwie karczmy.

   

Wieś była kilkakrotnie niszczona przez pożary (pożar z drugiej połowy XIX w. zniszczył jedną czwartą zabudowań), wojny szwedzkie i napoleońskie. W roku 1782 było we wsi 71 domów, w 1858 82 domu z 723 mieszkańcami. W 1939 r. gmina Dobrzyki (wraz z Kozinami) liczyła 172 gospodarstwa domowe z 732 mieszkańcami. 467 spośród nich utrzymywało się z rolnictwa lub leśnictwa, 134 z pracy w przemyśle lub rzemiośle, 21 z pracy w handlu i komunikacji. Gospodarstwa rolne były zazwyczaj duże. Jedynie 12 gospodarstw było w klasie wielkości 0,5-5 ha, 9 - w przedziale 5-10 ha, 12 o areale w granicach 10-20 ha i 22 o powierzchni 20-100 ha.

   

Zabytki : kościół z 1320 - 1330 r. z gotyckim portalem. Wieże dobudowano w 1736 r. Bardzo cenny krucyfiks z uwidocznionym cierpieniem Chrystusa z XV w. Wystrój wnętrza z 1776 r. został wykonany w warsztacie Jana Marschalla. W posadzce znajduje się płyta nagrobna z 1700 r. Po 1525 r kościół był filią parafii w Zalewie i obsługiwali go polscy diakoni.

   

W 1818 roku do parafii Dobrzyki należały: Bukowiec, Czaplak, Jerzwałd, Jezierce, Kiemiany, Kiemiańskie Nowiny, Likszany, Matyty, Najka, Polajny, Rucewo, Rudnia, Siemiany,, Stare Szwale, (obecnie prawdopodobnie jest to leśniczówka Szwalewo nad jeziorem Urowiec). Obecnie kościół należy do Parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Dobrzykach.

   

W księgach starostwa przezmarskiego z roku 1601 pojawiają się licznie polskie nazwiska (z Dobrzyk): Maciej Szczuka, Jakub Krupka, Sobiech Pieszko (Pieschke), Maciej Piłak, Jerzy Piwko. W późniejszych latach także pojawiają się nazwiska: Gąbkowski, Kamiński, Konopacki, Dębski, Majewski, Puchała, Krogul, Czołba, Komorowski, Kamiński.

   

Szkoła została założona najprawdopodobniej już po reformacji. Na początku XX w. była to szkoła trójklasowa, potem czteroklasowa z trzema nauczycielami. Do szkoły chodziły dzieci z Dobrzyk, Bednarzówki, Jezierców, Kiemian, Kozin, Polajn i Rudni.

   

W roku 1973 wieś należała do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo. W okolicy Grodzisko (niem. Burghügel) - pagórek znajdujący się około 2 km na północny zachód od wsi Dobrzyki i na południowy zachód od jeziora Ewingi oraz Krzywa Góra (niem. Schiefer Berg) - góra o wysokości 120 m, położona około jednego kilometra na północny wschód od wsi Dobrzyki.